Policjanci w Przemkowie ostrzegali seniorów przed oszustwami. Jak chronić pieniądze i dane?

Jedna wiadomość od znajomego, telefon z rzekomego banku albo pozornie atrakcyjna oferta w sieci mogą stać się początkiem oszustwa. O tym, jak rozpoznawać takie sytuacje i chronić swoje dane, policjanci rozmawiali ze słuchaczami Przemkowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Podczas spotkania poświęconego bezpieczeństwu omówili między innymi płatności BLIK, zakupy online oraz zastrzeganie numeru PESEL.

Oszuści często próbują zdobyć zaufanie, a następnie zmusić rozmówcę do szybkiej decyzji. Podszywają się pod kogoś bliskiego, wzbudzają strach o pieniądze zgromadzone w banku lub przekonują, że atrakcyjna oferta za chwilę zniknie. Najważniejsze to nie działać pod presją: tożsamość rozmówcy i jego prośbę należy sprawdzić niezależnie.

Fałszywy znajomy i telefon z banku

Wiadomość z prośbą o BLIK może wyglądać wiarygodnie, nawet gdy zawiera zdjęcie znajomego i pojawia się w dotychczasowej rozmowie. Konto mogło bowiem zostać przejęte. Przed przekazaniem kodu lub akceptacją płatności warto zadzwonić do tej osoby na wcześniej zapisany numer i upewnić się, że rzeczywiście potrzebuje pomocy.

Równie ważna jest treść powiadomienia w aplikacji bankowej. Należy sprawdzić nie tylko kwotę, ale też rodzaj operacji: zamiast zapłaty za zakupy może chodzić o wypłatę pieniędzy z bankomatu. Jeśli szczegóły budzą wątpliwości albo transakcja nie jest rozpoznawana, trzeba ją odrzucić.

Ostrożność jest wskazana również wtedy, gdy dzwoni osoba podająca się za pracownika banku i ostrzega przed utratą oszczędności. Najbezpieczniej zakończyć rozmowę i samodzielnie wybrać numer oficjalnej infolinii z aplikacji lub karty bankowej. Nie należy przesyłać pieniędzy na wskazany przez rozmówcę rachunek, instalować poleconego programu ani udostępniać ekranu telefonu.

Zakupy online, dane osobowe i reakcja na oszustwo

Przed zakupem warto przyjrzeć się adresowi strony, danym sprzedawcy oraz dostępnym sposobom kontaktu. Opinie dobrze jest sprawdzić także poza witryną sklepu. Logo znanej marki można skopiować, a wyjątkowo niska cena i licznik odmierzający czas promocji nie powinny zastępować weryfikacji.

Pułapką bywa również wiadomość o niewielkiej dopłacie do przesyłki: prowadzący z niej link może otworzyć stronę służącą do wyłudzenia danych karty. Status paczki najlepiej sprawdzić bezpośrednio w aplikacji przewoźnika lub na samodzielnie otwartej stronie. Podobnie przy korzystaniu z serwisów ogłoszeniowych należy pozostać w ich oficjalnym systemie. Link od kupującego, który ma rzekomo umożliwić odebranie zapłaty albo zamówienie kuriera, warto zignorować i sprawdzić transakcję w aplikacji platformy. Dane logowania, PIN i informacje z karty wymagają ochrony.

Dodatkowym zabezpieczeniem jest bezpłatne zastrzeżenie numeru PESEL w mObywatelu, przez Gov.pl albo w urzędzie gminy. Pomaga ono ograniczyć ryzyko wykorzystania danych do zaciągnięcia pożyczki lub kredytu. Nie odbiera przy tym możliwości korzystania z leczenia, realizowania recept czy wykonywania zwykłych przelewów.

Jeżeli kod lub dane zostały już przekazane albo podejrzana płatność zatwierdzona, liczy się szybka reakcja. Trzeba skontaktować się z bankiem i opisać zdarzenie, zachować korespondencję, zrzuty ekranu oraz potwierdzenia operacji, a następnie zgłosić sprawę policji. O metodach działania oszustów warto rozmawiać także z domownikami, zanim pojawi się sytuacja wymagająca decyzji.

Źródło: Komenda Powiatowa Policji w Polkowicach – Portal polskiej Policji