Seria telefonów, nieoczekiwane wizyty pod miejscem pracy i wiadomości wysyłane mimo sprzeciwu mogą być czymś więcej niż uciążliwą próbą kontaktu. Gdy podobne działania się powtarzają, a osoba, do której są kierowane, zaczyna obawiać się o swoje bezpieczeństwo lub traci poczucie prywatności, warto rozważyć, czy nie dochodzi do przestępstwa.

Stalking może dotyczyć zarówno samej osoby pokrzywdzonej, jak i kogoś z jej otoczenia. Jego sprawca bywa obecny w codziennym życiu ofiary, ale może też działać na odległość: przez telefon, pocztę elektroniczną czy portale społecznościowe. Znaczenie ma nie tylko sposób działania sprawcy, lecz także jego uporczywość i skutki dla osoby pokrzywdzonej.

Kiedy nękanie staje się przestępstwem?

Artykuł 190a Kodeksu karnego obejmuje zachowania, które wywołują uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo w istotny sposób naruszają prywatność. Ocena zawsze zależy od konkretnej sytuacji. Pojedynczy niechciany kontakt nie musi jeszcze oznaczać stalkingu; istotne jest to, co dzieje się dalej i jaki wpływ ma całe zachowanie na pokrzywdzonego.

Nękanie może przybierać różne postacie. Sprawca może obserwować czyjąś aktywność w mediach społecznościowych, śledzić tę osobę, pojawiać się pod jej domem lub zasypywać ją połączeniami i wiadomościami. Zdarza się również przesyłanie niezamówionych upominków i listów, ujawnianie informacji o pokrzywdzonym albo wykorzystywanie jego tożsamości w sposób zmierzający do wyrządzenia szkody.

Przepisy osobno odnoszą się do podszywania się pod inną osobę z użyciem jej wizerunku, danych osobowych lub innych danych pozwalających na jej publiczną identyfikację. Takie działanie jest przestępstwem, jeżeli prowadzi do powstania szkody majątkowej lub osobistej.

Za czyn opisany w art. 190a § 1, a także za przestępcze podszywanie się określone w § 2, grozi kara więzienia od 6 miesięcy do 8 lat. Jeśli następstwem jednego z tych czynów jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, ustawowe zagrożenie wzrasta do okresu od 2 do 15 lat. Ściganie czynów z § 1 i 2 następuje na wniosek osoby pokrzywdzonej.

Bezpieczeństwo, dowody i zgłoszenie sprawy

Reakcję warto zacząć od oceny własnego bezpieczeństwa. Jeżeli nie zwiększy to zagrożenia, można jednoznacznie zakomunikować sprawcy brak zgody na dalszy kontakt i zachować potwierdzenie tej informacji. Pomocne jest również powiadomienie zaufanych osób oraz unikanie sytuacji, w których ryzyko spotkania ze sprawcą mogłoby narazić pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo.

Ważne jest dokumentowanie zdarzeń na bieżąco. Wiadomości, e-maile, historia połączeń czy otrzymane listy mogą pomóc odtworzyć przebieg nękania. Warto też notować daty i okoliczności poszczególnych incydentów. Jeśli doszło do uszkodzenia mienia, przydatne będą fotografie oraz dokumenty pokazujące wysokość poniesionych strat.

Z zebranymi materiałami można zwrócić się na policję albo do prokuratury. Przy podejrzeniu stalkingu należy zawiadomić o przestępstwie i złożyć wniosek o ściganie sprawcy. Wsparcia może udzielić także prawnik lub psycholog. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy zadzwonić pod numer 112. Nikt nie musi sam mierzyć się z uporczywym naruszaniem swojego spokoju i prywatności.

Źródło: Komenda Powiatowa Policji w Jaworze – Portal polskiej Policji